حمل ریلی از چین به ایران یکی شیوه های نوین حمل بار و واردات می باشد که طبیعتا نقاط ضعف و قوتی دارد. در اینجا سعی میکنیم بطور کامل، حمل بار از چین به ایران با قطار را بررسی نماییم.
نحوه حمل ریلی از چین به ایران
حمل ریلی از چین به ایران، همانند سایر روش های حمل و نقل، به دو صورت انجام می شود:
EXW (تحویل از محل کارخانه فروشنده)
در این روش، مرلید به عنوان شرکت حمل و نماینده شما در چین، کالا را از محل کارخانه یا انبار فروشنده تحویل می گیرد و به ایستگاه راه آهن منتقل می کند. همچنین تمامی تشریفات گمرکی در مبدا توسط تیم ما انجام می شود. پس از صدور بارنامه، محموله از طریق شبکه ریلی به ایران ارسال خواهد شد.
COC
این روش تا حد زیادی مشابه ترم FOB در حمل دریایی است. در این حالت، فروشنده مسئول انجام حمل داخلی و تشریفات گمرکی صادرات در چین است و پس از تکمیل این مراحل، کالا را در ایستگاه راه آهن مبدا تحویل می دهد. از آن نقطه به بعد، فرآیند حمل ریلی تا ایران انجام خواهد شد.
البته حالت سومی هم وجود دارد که فروشنده هزینه های های حمل داخلی چین را پرداخت می کند ولی امور گمرکی را به شرکت حمل که نماینده خریدار است واگذار می نماید.
ما امکان انجام حمل در هر سه روش را داریم و متناسب با نیاز و شرایط محموله شما، بهترین مسیر و نرخ حمل را به صورت دقیق اعلام می کنیم.
آیا حمل بار از چین به ایران با قطار بصورت کانتینری انجام میشود ؟
بله، در حمل ریلی معمولا روی هر واگن یک کانتینر 40 فوت یا دو کانتینر 20 فوت قرار می گیرد. به همین دلیل، بار شما باید یا در قالب کانتینرهای 40 فوتی باشد یا به صورت مضرب زوجی از کانتینرهای 20 فوت (مثل 2، 4 یا 6 کانتینر) ارسال شود.
در برخی موارد، بعضی فورواردرها اصلا کانتینر 20 فوتی را پذیرش نمی کنند و فقط کانتینرهای 40 فوتی را می پذیرند.
در مورد خرده بار نیز باید گفت تنها برخی از فورواردرها امکان حمل محموله های کوچک و کم حجم را به صورت ریلی دارند.
همانطور که اشاره شد بارها در حمل ریلی معمولا بصورت کانتینر 40 فوتی حمل می گردند و همین مسئله اولین و جدی ترین محدودیت در حمل بار از چین با قطار می باشد اما شرکت مرلید با توجه به شبکه قوی ریلی که دارد می تواند بارهای 20 فوتی با مضرب زوج و خرده بار را نیز حمل نماید.
نقشه راه آهن چین به ایران
شاید مبهم ترین قسمت حمل ریلی، نقشه راه آهن چین به ایران می باشد. ما در اینجا ابتدا بیان می کنیم مسیر ریلی ایران به چین از چه شهرهایی عبور می کند، سپس ایستگاه مهم در چین و ایران را معرفی میکنیم
مسیر ریلی ایران به چین از چه شهرهایی عبور می کند
در مرحله اول، محموله ها از نقاط مختلف چین جمع آوری شده و به ایستگاه های ریلی منتقل میگردند تا برای بارگیری آماده شوند. سه ایستگاه مهم در چین عبارتند از:
ایستگاه ایوو Yiwu
ایستگاه ژیان xian
ایستگاه ارومچی Urumqi
ایستگاه ایوو در شرقی ترین قسمت چین واقع شده و یکی از نقاط مهم تجمیع و ارسال بار محسوب می شود. پس از آن، ایستگاه ژیان قرار دارد که به عنوان اصلی ترین هاب ریلی شناخته می شود و بخش عمده ای از محموله ها از این ایستگاه به سمت ایران ارسال می گردند.
ایستگاه ارومچی در غربی ترین بخش چین واقع شده و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، یکی از نزدیک ترین نقاط ریلی به مرزهای خروجی این کشور محسوب می شود.
مرزهای خروجی چین شامل آلاشانکو (Alashankou) و خورگاز (Khorgas) هستند که به عنوان نقاط اصلی اتصال شبکه ریلی چین به کشورهای همسایه شناخته می شوند. محموله هایی که مقصد نهایی آنها ایران است، معمولا از مرز خورگاز (Khorgas) عبور می کنند.
پس از عبور از مرزهای خروجی چین، قطار از مسیر کشورهای قزاقستان و ترکمنستان عبور کرده و در نهایت وارد خاک ایران می شود.
ورود بارهای ریلی به ایران از دو مرز اصلی سرخس (در استان خراسان رضوی) و اینچه برون (در شهرستان گنبد کاووس) انجام می شود اما محموله های ارسالی از چین معمولا از طریق مرز اینچه برون وارد ایران می شوند.
علاوه بر مرز اینچه برون، چند ایستگاه مهم ریلی نیز در ایران نقش کلیدی در تخلیه و توزیع بار دارند. از جمله مهم ترین آنها می توان به ایستگاه آپرین در استان تهران و ایستگاه انزلی اشاره کرد که هر دو به عنوان نقاط مهم لجستیکی در شبکه حمل و نقل ریلی کشور شناخته می شوند و در جابجایی و توزیع محموله ها اهمیت ویژه ای دارند.
مدت زمان حمل بار از چین به ایران با قطار
حمل از چین با قطار معمولا بین 22 تا 25 روز زمان می برد. شاید این بازه زمانی برای حمل ریلی طولانی به نظر برسد، اما عوامل مختلفی می توانند باعث ایجاد تاخیر در روند حمل شوند. در ادامه به بررسی مهم ترین دلایل این تاخیرها می پردازیم:
1. تفاوت عرض ریلی : عرض ریل ها در چین و قزاقستان متفاوت است و همین امر موجب تعویض بوژی و و تخلیه و بارگیری مجدد می شود. جالب است بدانید تعویض بوژی حدود 7 روز زمان می برد
2. قوانین گمرکی و بازرسی سختگیرانه : بازرسی ها و کنترل عجیب غریب در ترکمنستان یکی دیگر از دلایل افزایش زمان حمل ریلی است. این کشور بقدری قوانین سختگیرانه ای دارد که بارها گاهی اوقات تا یک هفته در مرز گیر می کند.
اما موضوع اصلی در حمل ریلی صرفا مدت زمان حمل نیست، بلکه مهم تر از آن، تاریخ اولین حرکت در دسترس قطار است. از آنجایی که در برخی دوره ها به دلیل کاهش حمل دریایی (از جمله جنگ ایران و آمریکا و محاصره دریایی خلیج فارس)، حجم تقاضا برای حمل ریلی افزایش پیدا می کند، در ایستگاه ها با تراکم و صف بار مواجه می شویم. همین موضوع می تواند باعث شود محموله ها در مبدا حتی بیش از یک ماه در انتظار اولین سرویس ریلی باقی بمانند.
ما در مرلید هنگام ارائه نرخ، تاریخ اولین حرکت قابل دسترس را نیز اعلام می کنیم تا مشتری بتواند با دید بازتری تصمیم گیری کند.
در مجموع، یکی از چالش های حمل ریلی، محدود بودن تعداد قطارها و ظرفیت پایین سرویس هاست که همین موضوع نیز در ایجاد تاخیرهای مقطعی نقش دارد.
هزینه حمل ریلی از چین به ایران
هزینه ریلی از چین به ایران برای هر کانتینر 40 فوت حدود 6500 تا 8500 دلار می باشد البته نرخ ها هفته به هفته تغییر می کند و باید بروزرسانی گردد.
شایان ذکر است نرخ ایستگاه ایوو با توجه به فاصله زیادی که با مرز ریلی خروجی دارد از شیان و ارومچی بالاتر است و در مقابل، ایستگاه ارومچی به دلیل نزدیکی به مرز خروجی چین، معمولا پایین ترین نرخ حمل را در بین این ایستگاه ها دارد.
البته نرخ اعلامی فقط مربوط به کرایه حمل ریلی است طبیعتا اگر بخواهید امور گمرکی مبدا و حمل داخلی در چین (برای رساندن بار به ایستگاه ریلی) توسط ما انجام شود هزینه های مربوطه به نرخ نهایی اضافه خواهد شد.
برای خرده بار نیز کرایه حمل ریلی معمولا بین 500 تا 600 دلار به ازای هر تن یا هر CBM متغیر است و بسته به مسیر، نوع کالا و شرایط سرویس می تواند اندکی تغییر داشته باشد.
مقایسه حمل دریایی و ریلی از چین
آیا حمل ریلی از چین به ایران جایگزینی مناسب برای حمل دریایی می باشد؟
اگر بخواهیم خیلی سریع و بدون تعارف پاسخ بدهیم، با شرایط و امکانات امروز (تابستان 1405) جواب قطعا “نه” است.
حمل بار از چین به ایران با قطار بیشتر به عنوان یک گزینه مکمل شناخته می شود تا یک جایگزین واقعی برای حمل دریایی. این روش در شرایط خاص و اضطراری مانند اختلال در مسیرهای دریایی یا بحران هایی مثل تنش های منطقه ای و جنگ ایران و آمریکا می تواند به عنوان یک راه حل موقت برای جابجایی بار مورد استفاده قرار گیرد، اما به هیچ عنوان یک مسیر پایدار و جایگزین دائمی محسوب نمی شود.
محدودیت های حمل ریلی از جمله تعداد کم لوکوموتیوها، ظرفیت محدود کانتینر در هر سرویس و تعداد محدود حرکت های ریلی باعث شده این شیوه حمل در مقایسه با حمل دریایی، همچنان از انعطاف پذیری و مقیاس پذیری پایین تری برخوردار باشد و به همین دلیل نیز هنوز جایگاه غالب در حمل بین المللی پیدا نکرده است.
